Orkest van het Oosten

Groepsfoto Orkest van het Oosten

Klaas Rook is cellist in een klein amateurorkest wanneer hij daaruit in 1933 het ‘Twents Kamer Orkest’ vormt. Een orkest van zo’n 35 musici, dat op 10 januari van dat jaar zijn eerste concert geeft. Onder de bezielende leiding en directie van De Rook ‘professionaliseert’ het orkest en geeft het steeds vaker concerten in een steeds grotere regio. In 1947 wordt de naam van het orkest veranderd in ‘Twents Philharmonisch Orkest’ en later in het ‘Overijssels Philharmonisch Orkest’. Het orkest dat tot dan particulier wordt gefinancierd, krijgt 1954 financiële steun van de lokale overheden en de rijksoverheid, en verwerft de beroepsstatus.

Het aantal musici groeit in 1957 naar ruim zeventig en naast vele concerten in de provincie Overijssel wordt ook de begeleiding verzorgd van het in Enschede gevestigde ‘Opera Forum’. De eerste chef-dirigent van het Overijssels Philharmonisch Orkest is Yvon Baarspul en na hem zullen vele gast- en chef-dirigenten volgen.

In de jaren ‘80 van de vorige eeuw moeten buikriemen worden aangehaald. Dit dwingt het Overijssels Philharmonisch Orkest en Opera Forum in 1983 te fuseren. Het contract met de danmalige chef-dirigent Hein Jordans wordt verbroken, een twintigtal musici wordt ontslagen en de ‘Ph’ van ‘Philharmonisch’ in de naam, wordt een ‘F’. Elyakum Shapirra wordt de chef-dirigent. Met zes opera’s en grote symfonische werken van Mahler, Richard Strauss en Bruckner wordt ambitieus ingezet op de toekomst.

Kunstenplannen, bezuinigingen en herstructureringen blijven het orkest en de opera achtervolgen en telkens weten beide binnenboord te blijven. Als in 1995 Jaap van Zweden zijn opwachting maakt als chef-dirigent, neemt het orkest onder de naam ‘Orkest van het Oosten’ een grote vlucht. Het wordt gedreven door de ambitie van een ‘kwaliteitssymfonieorkest op zéér hoog niveau’. Volle zalen en (inter)nationale roem vallen het orkest ten deel. Vanaf 2000 geeft het orkest concerten in heel Nederland, en in het buitenland onder de naam ‘The Netherlands Symphony Orchestra’.

Als Jaap van Zweden het orkest verlaat, nemen verschillende gastdirigenten de honneurs waar. Onder hen ook Jan Willem de Vriend. Deze laat een zeer bijzondere indruk achter en per 1 september 2006 wordt hij benoemd als Artistiek Leider en Chef-dirigent van het orkest. Onder de labels ‘Challenge Classics’ en ‘CPO’ worden internationaal gelauwerde cd-opnamen gemaakt.

Mettertijd ontspruit aan het orkest een aantal gespecialiseerde ensembles. Van barok, klassiek, licht klassiek tot jazz. ‘Baroque Academy of the Netherlands Symphony Orchestra’ (BANSO), ‘Valerius Ensemble’, ‘Het Kamerorkest’, ‘Lite’ en ‘Brass’, bespelen diverse doelgroepen. Ook ziet het Orkest van het Oosten educatie als een zeer belangrijke onderdeel van zijn takenpakket. Een gespecialiseerde afdeling van het orkest ontwikkelt speciale programma’s en concerten voor basis- en middelbare scholen.

In de jaren 2015 en 2016 komt het orkest in zwaar weer en wordt er ingrijpend gereorganiseerd. In 2017 neemt Jan Willem de Vriend afscheid als chef-dirigent en wordt hij opgevolgd door Ed Spanjaard. In afgeslankte vorm en met groot vertrouwen, zet het Orkest van het Oosten koers naar de toekomst.